Rasyolar

Herhangi bir kağıda yatırım yaparken körü körüne yapılmaz değil mi? Firmanın Finansal verilerinden Faaliyet alanlarına, nakit yaratma gücünden ortaklık yapısına kadar tüm omurgasının incelenmesi ve akla mantığa yatıyorsa o firmaya ortak olunmalıdır. Sonuçta birikimlerinizi o firmanın geleceğine bağlıyorsunuz. İncelemeden araştırmadan yapılan yatırımın geri dönüşüm süreci yatırımcının kafasında planladığı geri dönüşüm sürecinden daha uzun olabilir. BİST’de işlem gören firmaların bir takım finansal verilerinin analizini son güncel finansal verilerinden faydalanarak yatırımcılara katkısı olması amacıyla tablolar haline getirdik. Tabloların aşağısında finansal verilerin kısa tanımlarını, kullanım amaçlarını ve önem dereceleri listelenmştir. Bu tanımlamaların idrakı tablolardaki rakamların anlamlandırılmasına yardımcı olacaktır. Ortağı olduğunuz, kağıdını taşıdığınız firmanın risk durumuna, taşımaya değer olup olmadığına siz karar verin…

ÖZ SERMAYE KARLILIĞIBen yatırımcı olsam ve bir şirkete ortak olacaksam ilk bakacağım kriter öz sermaye karlılığı olur. Ki genel görüşte zaten bu yöndedir. Öz sermaye karlılığında önemli değer % 25 dir. Yani kurum öz sermayesinin en az % 25 si kadar net kar elde edebiliyorsa bu kurum yatırım yapılabilir seviyededir diyebiliriz. 

ROA AKTİF KARLILIĞIYönetimin varlıklarını, gelir oluşturmak için ne şekilde kullandığı hakkında fikir verir. Şirketin karlılık anlamında başarısı ile büyüklükleri nisbetindeki satış miktarında gösterdikleri başarının bileşimidir. Bu kalem için önemli değer % 10 dur. Yani net kar’ın toplam aktife oranı % 10 dan az ise o şirkette yönetim başarısızlığından söz etmek mümkündür. Yüzdenin düşük çıkması yönetimin verimliliğin düşük olması anlamını taşır. 

NET KAR MARJINet Dönem Karı’nın Net Satışlar’a oranlanması ile hesap edilir. Bu oranlamada önemli değer % 7 dir. Yani eğer Net Dönem kar’ının Net satışlara oranı bu kritik değerin altındaysa o firmanın kar yaratma sıkıntısı var demektir.  

FAALİYET KAR MARJIFaaliyet Kar’ının Net Satışlar’a oranlanması ile bulunur. Bu oranlamada önemli değer % 17 dir. Firma eğer bu oranın altında bir faaliyet kar marjı ile çalışıyorsa yolunda gitmeyen bir şeyler vardır. 

CARİ ORANGenelde işletmenin kısa vadeli borçları ile ödeme kapasitesini ölçmek ve sermaye yeterlilik düzeyini saptamak için paraya çevrilebilir değerlerin kısa vadeli borçlara oranlanmasıyla bulunur. önemli değer 1,5 tir. Cari oranın yüksek olması, işletmenin borç ödeme gücünün de yüksek olduğunun göstergesidir 

BANKA KREDİLERİ ORANIKısa Vadeli Kredilerin firmanın Aktif Toplamına oranlanmasıyla hesaplanır. Bu hesaplamada önemli değer % 25 tir. Yani K.V. Krediler eğer Aktiflere karşı % 25 den daha fazla çıkıyorsa firma banka ödemelerinde sıkıntılar yaşayabilir. 

PİYASA DEĞERİ / DEFTER DEĞERİ (PP/DD)Defter değeri şirketin öz sermayesini ifade eder. Piyasa değeri ise şirket hisselerinin fiyatının hisse sayısıyla çarpılmasıyla bulunur. Yani hesaplama formülü PP/DD = şirketin piyasa değeri/özsermaye şeklindedir. Bir başka formül ise ; PD/DD = Hisse Senedi Fiyatı / Hisse Başı Defter Değeri şeklindedir. Bu oran ne kadar düşük olursa hisse yatırım için o kadar uygundur denebilir. Teorik olarak bu oranın 1 olması beklenir. Eğer oran 1′in üstündeyse hisse primli yani pahalı olarak işlem görüyor demektir, ve fiyatının düşmesi beklenir. Eğer 1′den küçükse hisse ucuz kalmıştır ve talep gelip fiyatının yükseleceği beklenir. Yani bu oranda dikkat edilmesi gereken nokta oranlama rakamı ne kadar düşükse yatırımcı açısından o kadar makuldur.  

FİYAT KAZANÇ ORANI (F/K)Hisse senedinin kazancının kaç katı fiyattan işlem gördüğünü belirtir.Örneğin XXX kağıdının F/K sı 15 ise siz bu şirketin kağıdından 1 TL kazanmak için 15 katı fiyat ödüyorsunuz demektir. Bu oranın düşük çıkması yatırımcı açısından tercih sebebi olmalıdır. Hissenin geçmiş dönemlerdeki F/K oranın üzerindeki F/K oranı önceki dönemlere göre fiyatın pahalı olduğunu gösterir. Sektör bazında incelendiğinde firmanın F/K sı eğer sektörün F/K oranının altında olması sektördeki diğer hisselere göre ucuz, üzerinde olması sektördeki diğer hisselere göre pahalı olduğunu gösterir. En basit şekliyle formülü ise F/K Oranı = Hisse Fiyatı/Hisse Başı Net Kar şeklindedir. Uzun vadeli yatırımcılar genelde F/K sı 6-9 arası olan ve düzenli temettü ödeyen yatırımcı dostu şirketleri tercih etmeliler.